民話をさがす / ドイツ語圏
Das Bürle im Himmel
ドイツ語圏(Germany) / 本文の言語 ドイツ語 / 出典の刊年 1921 / 233 語
出典と権利
| 出典の本 | Deutsche Märchen gesammelt durch die Brüder Grimm |
|---|---|
| 提供 | Project Gutenberg / https://www.gutenberg.org/ebooks/77905 |
| 採集・編者 | Jacob Grimm; Wilhelm Grimm |
| 刊年の根拠 | 扉に『Hundertfünfundzwanzigstes Tausend 1921』、初版表示は『Erstes Tausend 1911』 |
| 権利状態 | Public Domain (United States)(US)/確認日 2026-09-08 |
| 地図上の位置 | 緯度 50.9 / 経度 9.5(精度 culture_region)。話の舞台でも採集地でもなく、この本が扱う文化圏のおおよその中心である。 |
本文 ・ 和訳対照
Project Gutenberg の本文から、PG のヘッダ・フッタ・商標文言を除いたもの。段落は原文のままである。
左=原文(原資料)右=和訳(AI が作ったもの)
S isch emol es arms fromms Bürle gstorbe und chunt do vor d' Himmelspforte. Zur gliche Zit isch au e riche, riche Herr do gsi und het au i Himmel welle. Do chunt der heilige Petrus mitem Schlüssel und macht uf und lot der Herr ine; das Bürle het er aber, wies schint, nid gseh und macht d' Pforte ämel wieder zue. Do het das Bürle vorusse ghört, wie de Herr mit alle Freude im Himmel uf gno worde isch, und wie se drin musiziert und gsunge händ. Ändle isch es do wider still worde, und der heilig Petrus chunt, macht d' Himmelspforte uf un lot das Bürle au ine. 's Bürle het do gmeint, 's werd jetzt au musiziert und gsunge, wenn es chöm, aber do isch alles still gsi; me hets frile mit aller Liebe ufgno, und d' Angele sind em egäge cho, aber gsunge het niemer (niemand). Do frogt das Bürle der heilig Petrus, worum das me be im nid singe wie be dem riche Herr, 's geu, schints, do im Himmel au parteiisch zue wie uf der Erde. Do säit der heilig Petrus. »Nai wäger, du bisch is so lieb wie alle andere und muesch alle himmlische Freude geniesse wie de rich Herr, aber lueg, so arme Bürle, wie du äis bisch, chömme alle Tag e Himmel, so ne riche Herr aber chunt nume alle hundert Johr öppe äine.«
むかし、貧しくて信心深い小百姓が死んで、天国の門の前へやってきた。ちょうど同じ時に、たいそう金持ちの旦那も来ていて、こちらも天国へ入りたがっていた。すると聖ペテロが鍵を持ってやってきて、門を開けて旦那を中へ入れた。ところが小百姓のほうは、どうやら目に入らなかったらしく、門はまた閉められてしまった。それで小百姓は門の外から聞いていた。旦那が大喜びで天国に迎えられ、中では楽を奏で歌を歌っているのを。やがてまた静かになって、聖ペテロが来て天国の門を開け、小百姓も中へ入れてくれた。小百姓は、自分が入るときにも楽を奏で歌を歌ってくれるだろうと思っていたが、あたりはしんとしていた。なるほど、みなたいそう心をこめて迎えてくれ、天使たちも出迎えに来てくれたが、歌う者は誰もいなかった。そこで小百姓は聖ペテロに尋ねた。あの金持ちの旦那のときのように、自分のときには歌ってくれないのはなぜでしょう。天国でも地上と同じように、えこひいきがあるように見えますが、と。すると聖ペテロが言った。「いやいや、まことにお前も、ほかの誰とも同じように我らには愛おしいのだよ。そしてあの金持ちの旦那と同じだけ、天のあらゆる喜びを味わってよいのだ。だがな、見てごらん。お前のような貧しい小百姓は毎日のように天国へ来る。ところがあんな金持ちの旦那は、百年に一人来るか来ないかなのだよ。」
和訳は claude-opus-5 がこのために作ったもので、原資料ではない(translation_type: AI_GENERATED)。 既存の published 訳を写したものではなく、学術的な定訳でもない。 段落は原文と一対一に対応させてあり、段落数の一致は機械で検査している。和訳は Embedding に入れていない —— 入れると測ったことの数字が汚れるためである。
緊張のうつりかわり
本文を 12 等分し、張りつめた語(死・血・恐れ・剣…)から和らいだ語(祝い・眠り・ 婚礼…)を引いて、話の中で 0〜1 に均したもの。自前の辞書である。翻訳を経た本文を測っているので、これは原話ではなくこの訳の性質である。
似ている民話
多言語 Embedding のコサイン近傍。類似度は歴史的な起源や伝播を証明する値ではない。同じ本の話は文体を共有するぶん必ず似るので、そう分かるよう印を付けてある。
| # | 題名 | 文化圏 | 類似度 | 出典 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Von dem Fischer un syner Fru | ドイツ語圏 | 0.935 | 同じ本 |
| 2 | Von dem Machandelboom | ドイツ語圏 | 0.934 | 同じ本 |
| 3 | De drei Vügelkens | ドイツ語圏 | 0.928 | 同じ本 |
| 4 | Der Hase und der Igel | ドイツ語圏 | 0.926 | 同じ本 |
| 5 | Bruder Lustig | ドイツ語圏 | 0.923 | 同じ本 |
| 6 | Märchen von einem, der auszog, das Fürchten zu lernen | ドイツ語圏 | 0.916 | 同じ本 |
| 7 | Marienkind | ドイツ語圏 | 0.914 | 同じ本 |
| 8 | Tischchen deck dich, Goldesel und Knüppel aus dem Sack | ドイツ語圏 | 0.913 | 同じ本 |
| 9 | Der Schneider im Himmel | ドイツ語圏 | 0.913 | 同じ本 |
| 10 | Die Rübe | ドイツ語圏 | 0.912 | 同じ本 |
| 11 | Sechse kommen durch die ganze Welt | ドイツ語圏 | 0.911 | 同じ本 |
| 12 | Hans im Glück | ドイツ語圏 | 0.911 | 同じ本 |