民話をさがす / ジャマイカ
Sammy the Comferee
ジャマイカ(Jamaica) / 本文の言語 英語 / 原話の言語 jam / 出典の刊年 1924 / 609 語
出典と権利
| 出典の本 | Jamaica Anansi Stories |
|---|---|
| 提供 | Project Gutenberg / https://www.gutenberg.org/ebooks/72735 |
| 採集・編者 | Martha Warren Beckwith |
| 刊年の根拠 | 扉に『PUBLISHED BY THE AMERICAN FOLK-LORE SOCIETY … 1924』、序文の署名に『April, 1924.』 |
| 権利状態 | Public Domain (United States)(US)/確認日 2026-09-14 |
| 地図上の位置 | 緯度 18.1 / 経度 -77.3(精度 culture_region)。話の舞台でも採集地でもなく、この本が扱う文化圏のおおよその中心である。 |
本文 ・ 和訳対照
Project Gutenberg の本文から、PG のヘッダ・フッタ・商標文言を除いたもの。段落は原文のままである。
左=原文(原資料)右=和訳(AI が作ったもの)
Thomas White, Maroon Town.
語り手 トマス・ホワイト(マルーン・タウン)
It was a woman had one son, an’ it was a boy dat very unruly by him mudder an’ fader. He had not’ing to do but fire bow an’ arrow all day. An’ one day he tek up him bow an’ arrow an’ fire de arrow an’ de arrow drop in a Massa Jesus yard. An’ he went in de yard to go an’ pick up de arrow, an’ Massa Jesus wife was in de yard an’ Massa Jesus was gone out—wasn’t at home. An’ all dem clo’es was out of doors sunning. An’ de wife detain de boy in de yard fo’ de whole day until rain come de day an’ wet up all Massa Jesus clo’es a-do’. Dis boy was Sammy de Comferee, an’ jus’ t’ru Sammy de Comferee mek de clo’es a wet up a-do’. An’ when Massa Jesus come in, him was wet an’ him want some dry clo’es to put on an’ him couldn’t get no dry clo’es to put on. An’ him tu’n to him wife an’ ask him what him was doin’ de whole day at de house an’ mek him clo’es wet up a-do’. Him answer to Massa Jesus dat as he, Sammy de Comferee, was in de house, das why came de clo’es to wet a-do’. Massa Jesus say to him as he was along in de house de whole day if is de reason to mek him clo’es a wet up a-do’, an’ de woman reply to Massa Jesus dat if him been pretty as Sammy de Comferee, him would a do more. An’ Massa Jesus answer to him wife dat him know dat is him made Sammy de Comferee, an’ if Sammy de Comferee is prettier den him, him would see about it.
ある女に息子が一人いたが、それは父にも母にもたいそう手に負えない子だった。一日じゅう弓矢を射るほかに何もしなかった。そしてある日、弓矢を取って矢を射ると、矢はイエスさまの屋敷に落ちた。少年は矢を拾いに屋敷へ入っていったが、屋敷にはイエスさまの奥方がいて、イエスさまは出かけていて留守だった。そして着物がみな外に干してあった。奥方は少年を一日じゅう屋敷に引き留め、その日は雨が降って、イエスさまの着物が外でみな濡れてしまった。この少年はサミー・ド・コンフェリーといい、サミー・ド・コンフェリーのせいで着物が外で濡れてしまったのである。イエスさまが帰ってくると、濡れていたので乾いた着物を着たかったが、乾いた着物が手に入らない。そして奥方のほうを向いて、一日じゅう家で何をしていたのだ、着物を外で濡らしてしまったではないか、と尋ねた。奥方はイエスさまに、サミー・ド・コンフェリーが家にいたので、それで着物が外で濡れてしまったのだと答えた。イエスさまは、一日じゅうその者が家にいたことが着物を外で濡らした理由だというのか、と言った。すると女はイエスさまに、あなたがサミー・ド・コンフェリーほど美しければ、もっと何かなさったでしょうに、と答えた。イエスさまは妻に、サミー・ド・コンフェリーを造ったのはわたしだ、サミー・ド・コンフェリーがわたしより美しいというなら、そのことは考えねばならぬ、と答えた。
An’ Massa Jesus put up iron rod, an’ de iron rod hot as a fire, hot until it red. An’ him sen’ for Sammy de Comferee. An’ when Sammy de Comferee come, Massa Jesus says to him what he was doin’ in him yard de whole day. An’ he says dat him fire him bow an’ arrow an’ de arrow drop into de yard, an’ after, he went in de yard to pick up de arrow an’ de wife detain him in de yard an’ him couldn’t get away from de woman until rain tek him in de yard. And Massa Jesus said dat de wife tell him dat Sammy de Comferee is prettier ’an him dat made him. An’ he order Sammy to climb de iron rod. An’ he commence to melt away an’ he sing,
そしてイエスさまは鉄の棒を立てた。鉄の棒は火のように熱く、赤くなるまで熱かった。そしてサミー・ド・コンフェリーを呼びにやった。サミー・ド・コンフェリーが来ると、イエスさまは、一日じゅうわたしの屋敷で何をしていたのかと尋ねた。少年は、弓矢を射たら矢が屋敷に落ちたので、矢を拾いに屋敷へ入ったところ、奥方に引き留められ、雨が降るまで女のもとを離れられなかったのだと言った。するとイエスさまは、妻が、サミー・ド・コンフェリーは自分を造った者より美しいと言ったのだと告げた。そして鉄の棒に登れとサミーに命じた。サミーは溶けはじめ、そして歌った。
Ah, me Sammy de Con-fa-ri-a-e-ro, Gi-ra no, ah, in din ro. Ah, e do me da de a, Gi-ro no. Ah, me Sammy de Con-fa-ri-a-e-ro, Gi-ro no, ah, in din ro. Ah, e do me ma me-a, Gi-ro no. Ah, me Sammy de Con-fa-ri-a-e-ro, Gi-ro no, ah, in din ro.
ああ、おれはサミー・ド・コンファリアエロ、ギラ・ノー、ああ、イン・ディン・ロー。ああ、エ・ドー・メ・ダ・デ・ア、ギロ・ノー。ああ、おれはサミー・ド・コンファリアエロ、ギロ・ノー、ああ、イン・ディン・ロー。ああ、エ・ドー・メ・マ・メア、ギロ・ノー。ああ、おれはサミー・ド・コンファリアエロ、ギロ・ノー、ああ、イン・ディン・ロー。
He melt off to him leg. An’ sing again—
脚まで溶けた。そしてまた歌う——
“A me Sammy de Con-fa-ri-a!”
「おれはサミー・ド・コンファリア!」
He melt off to his middle. He sing again—
腰まで溶けた。またも歌う——
“A me Sammy de Con-fa-ri-a!”
「おれはサミー・ド・コンファリア!」
an’ him melt off one of him hand. He sing again—
そして片手が溶け落ちた。また歌う——
“A me Sammy de Con-fa-ri-a!”
「おれはサミー・ド・コンファリア!」
an’ him melt off to him neck. An’ him sing again,
そして首まで溶けた。そしてまた歌った。
“A me Sammy de Con-fa-ri-a! Gi-ra no a in din ro!”
「おれはサミー・ド・コンファリア! ギラ・ノー・ア・イン・ディン・ロー!」
an’ him melt off to not’ing. An’ when you look at de iron rod, de whole heap of fat heap up about de iron rod. An’ all de pretty men dat come into de worl’ get some of Sammy de Comferee’s fat, but all de ugly ones don’t get none of it.
そしてすっかり溶けてなくなった。そして鉄の棒を見ると、棒のまわりに脂が山と積もっていた。この世に生まれてくる美しい男はみなサミー・ド・コンフェリーの脂を分けてもらい、醜い者はまったくもらえないのである。
Jack man dory, me story done!
ジャック・マン・ドーリ、話はこれでおしまい!
和訳は claude-opus-5 がこのために作ったもので、原資料ではない(translation_type: AI_GENERATED)。 既存の published 訳を写したものではなく、学術的な定訳でもない。 段落は原文と一対一に対応させてあり、段落数の一致は機械で検査している。和訳は Embedding に入れていない —— 入れると測ったことの数字が汚れるためである。
緊張のうつりかわり
本文を 12 等分し、張りつめた語(死・血・恐れ・剣…)から和らいだ語(祝い・眠り・ 婚礼…)を引いて、話の中で 0〜1 に均したもの。自前の辞書である。翻訳を経た本文を測っているので、これは原話ではなくこの訳の性質である。
似ている民話
多言語 Embedding のコサイン近傍。類似度は歴史的な起源や伝播を証明する値ではない。同じ本の話は文体を共有するぶん必ず似るので、そう分かるよう印を付けてある。
| # | 題名 | 文化圏 | 類似度 | 出典 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | The Tree-wife | ジャマイカ | 0.944 | 同じ本 |
| 2 | The Three Dogs | ジャマイカ | 0.942 | 同じ本 |
| 3 | Jack and the Grateful Dead | ジャマイカ | 0.941 | 同じ本 |
| 4 | The Language of Beasts | ジャマイカ | 0.940 | 同じ本 |
| 5 | The Fish Lover | ジャマイカ | 0.937 | 同じ本 |
| 6 | Bosen Corner | ジャマイカ | 0.937 | 同じ本 |
| 7 | The Witch and the Grain of Peas | ジャマイカ | 0.937 | 同じ本 |
| 8 | Anansi and Brother Dead | ジャマイカ | 0.936 | 同じ本 |
| 9 | Food and Cudgel | ジャマイカ | 0.936 | 同じ本 |
| 10 | Inside the Cow | ジャマイカ | 0.935 | 同じ本 |
| 11 | Bull as Bridegroom | ジャマイカ | 0.934 | 同じ本 |
| 12 | Two Sisters | ジャマイカ | 0.934 | 同じ本 |
話を刻んで比べた近傍
話を 150 語ずつの窓に切り、話の平均を引いてから窓ごとに比べたときの近傍。 話をまるごと 1 本のベクトルにする上の一覧より、独英グリムの同じ話をよく当てた (測ったこと の H-05)。「筋の順番が似ている」ではない —— 順番をまったく使わない突き合わせでも同じだけ当たったので、 効いているのは刻んで細かく比べていることである。
| # | 題名 | 文化圏 | 類似度 | 出典 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Simon Tootoos | ジャマイカ | 0.186 | 同じ本 |
| 2 | Bahloo the Moon and the Daens | オーストラリア先住民 | 0.105 | 別の本 |
| 3 | Mukumik! Mukumik! Mukumik! | 北米先住民 | 0.104 | 別の本 |
| 4 | From Shepherd-boy to King | ユダヤ(ディアスポラ) | 0.098 | 別の本 |
| 5 | Der Wolf und der Fuchs | ドイツ語圏 | 0.098 | 別の本 |
| 6 | Two Sisters | ジャマイカ | 0.095 | 同じ本 |